Do góry
Strona korzysta z plików cookies w celu realizacji usług i zgodnie z Polityką Plików Cookies. Możesz określić warunki przechowywania lub dostępu do plików cookies w Twojej przeglądarce. ×
Carpatia Biznes > Felietony

Felietony

Ewa Nowak-Koprowicz: Europejskie Stolice Kultury - dobra praktyka strategicznej inwestycji w kulturę

Ewa Nowak-Koprowicz: Europejskie Stolice Kultury - dobra praktyka strategicznej inwestycji w kulturę

W przededniu uroczystej inauguracji wrocławskiej odsłony Europejskiej Stolicy Kultury 2016 warto powrócić do rozmowy, która przed ponad trzydziestu laty miała miejsce na jednym z europejskich lotnisk. W 1983 roku, na długo przed wyraźnym włączeniem obszaru kultury do polityki Unii Europejskiej, Melina Mercouri, grecka minister kultury zaproponowała Jackowi Langowi, jej francuskiemu odpowiednikowi, aby corocznie przyznawać wybranemu miastu tytuł Europejskiej Stolicy Kultury (ESK). Uhonorowanie, zaledwie w dwa lata później, Aten jako pierwszego miasta w ramach nowej europejskiej inicjatywy, urzeczywistniło zarówno chęć pozostawienia trwałego śladu po greckiej prezydencji jak i wiarę Mercouri w stworzenie, obok istniejącej wspólnoty rolnej, również europejskiej wspólnoty kulturowej. Obecnie zarówno według Tibora Navracsicsa, Komisarza ds. Edukacji, Kultury, Młodzieży i Sportu, jak i opinii publicznej inicjatywa ESK uzyskała status jednego z najbardziej ambitnych projektów kulturalnych UE przy pozostaniu jedną z najbardziej znanych i cenionych unijnych działalności. W mijającym roku jubileuszu trzydziestolecia inicjatywy oraz - we wspomnianym - przededniu inauguracji obchodów ESK we Wrocławiu, warto skierować uwagę na te cechy inicjatywy, które zadecydowały o jej sukcesie.

Po pierwsze – odbiorcy
W przygotowanym w ramach inicjatywy programie uwaga powinna być skierowana przede wszystkim na mieszkańców, a proponowane treści programowe nie mogą generować zakłóceń, ani napięć w społeczności lokalnej, a wręcz przeciwnie zdobyć jej poparcie. Akceptacji nie otrzymają zatem programy o niskiej świadomości lokalnej kultury, będące odpowiedzią tylko i wyłącznie na ambicje włodarzy miast. W praktyce oznacza to, że sukces danego programu uzależniony jest w równym stopniu od satysfakcji wyrażanej w obiegowej opinii jak i odbioru elit. Znalezienie równowagi między sztuką wysoką i szerokim udziałem uznawane jest za główne wyzwaniem inicjatywy ESK. Tym bardziej, że jak przekonuje Boris Groys, krytyk i badacz współczesnej sztuki, w kulturze nastąpił radykalny przełom. Cyfryzacja świata spowodowała przejście od masowej konsumpcji do masowej produkcji kultury. Sugestie Komisji Europejskiej w tym obszarze kierują uwagę miast na promowanie zaangażowania mieszkańców. Sama zaś Komisja promuje postrzeganie mieszkańców jako serca każdego miasta, źródło bogactwa i różnorodności kulturowej.

Po drugie - silny wymiar europejski
Zatytułowanie inicjatywy „Europejskie Stolice Kultury” nie jest przypadkowe. Kluczowym przesłaniem koncepcji jest podkreślenie, że miasta wybrane w ramach programu nie są zawieszone w próżni, ale – tak jak podkreśla ich geograficzna lokalizacja - są częścią Europy. W praktyce, dla miast, oznacza to zarówno konieczność wpisania lokalnego kontekstu planowanych wydarzeń w europejskie ramy, jak i przy odwoływaniu się do europejskiej i międzynarodowej płaszczyzny oddanie klimatu lokalnego. Tzw. „europejską wartością dodaną” jest zatem wskazanie w programie ESK danego miasta wybranego momentu w historii Europy, w którym to miasto lub osoba tam urodzona/mieszkająca czy też ruch artystyczny wywarło/wywarła wpływ na kształt Europy, czyli zaprezentowanie tego wszystkiego co przyczyniło się do obecnego kształtu Europy.

Po trzecie - partnerstwo
Kolejną równie powszechną i oczywistą, dla twórców programów obchodów ESK, praktyką jest tworzenie różnorodnych partnerstw przy realizacji inicjatywy. Partnerstwa te dotyczą zarówno miast uhonorowanych tytułem ESK, jak również miast z danego regionu lub państwa, a nawet odległych poza europejskich obszarów.

Po czwarte – lokalny i regionalny rozwój
Mocną tendencją w formułowaniu programu obchodów jest planowanie takich działań, które będą odczuwalne nie tylko w sferze kultury, ale również przyniosą efekty w wymiarze społecznym, edukacyjnym, planowania przestrzeni miejskiej, ekonomicznym i regionalnym.

Podsumowanie
Każda transformacja, także ta związana z inicjatywą, która jak ESK odniosła sukces, niesie koszty społeczne. Sięgając po inspiracje do działania, chociażby te zaprezentowane w ramach  European Capitals of Culture - 30 Years , warto również pamiętać o złożoności miejskiego organizmu i zapoznać się z odbrązowionym wizerunkiem Glasgow wg Gerry’ego Hassan’a . A przede wszystkim pamiętając, że inicjatywa ESK umożliwia Europejczykom wspólne obchody ich różnorodności oraz zaproponowała nam nowe poczucie przynależności do wspólnej przestrzeni kulturowej, warto dać się zaprosić do Wrocławia, na przykład na weekend otwarcia ESK 2016  w dniach 15-17 stycznia.

Ewa Nowak-Koprowicz

jest zastępcą kierownika Punktu Informacji Europejskiej Europe Direct – Rzeszów oraz wicedyrektorem Regionalnego Ośrodka Debaty Międzynarodowej przy Wyższej Szkole Informatyki i Zarządzania z siedzibą w Rzeszowie. Ponadto związana jest z takimi europejskimi sieciami informacyjnymi jak Enterprise Europe Network oraz Eurodesk.

logo_ED

Przytaczane w tekście fragmenty pochodzą z publikacji, Kultura w Europie. Podkarpacie w kulturze tom II pod red. Ewy Nowak-Koprowicz, Punkt Informacji Europejskiej Europe Direct – Rzeszów, Wyższa Szkoła Informatyki i Zarządzania z siedzibą w Rzeszowie, 2015.

Nasi partnerzy:

Promuj swoją firmę!

Zarejestruj się!

Jesteś kreatywny?

Zarejestruj się!

© Copyright 2014 PROPAGANDA Sp. z o.o.
Polityka Prywatności / Regulamin