Bieszczady. Niedźwiedzie
Mimo opadów śniegu i ujemnych temperatur niedźwiedzie w Bieszczadach jeszcze na początku stycznia były widywane w pobliżu domów i zabudowań. Dopiero ostatnie dni z silnym mrozem sprawiły, że zwierzęta prawdopodobnie zapadły w zimową drzemkę. Nie oznacza to jednak pełnego snu zimowego, ponieważ niedźwiedzie brunatne nie przesypiają całej zimy.
Około 300 niedźwiedzi na Podkarpaciu
Z ostatnich szacunków leśników wynika, że na obszarze Bieszczadów, Pogórza i Beskidu Niskiego, nadzorowanym przez Regionalną Dyrekcję Lasów Państwowych w Krośnie, może bytować około 300 niedźwiedzi. To największa populacja tych zwierząt w Polsce.
Znaczna część osobników prowadzi typowo leśny tryb życia, jednak około 30 niedźwiedzi regularnie pojawia się w pobliżu wsi, osiedli oraz gospodarstw domowych.
Zimowa drzemka zamiast głębokiego snu
Pierwsze opady śniegu i początkowe mrozy nie spowodowały, że niedźwiedzie zapadły w gawrowanie. Jeszcze na początku stycznia obserwowano ich tropy w pobliżu zabudowań. Dopiero długotrwały mróz oraz gruba pokrywa śnieżna, sięgająca nawet jednego metra, sprzyjają dłuższej drzemce.
Nawet wtedy zwierzęta mogą się wybudzać, szczególnie podczas odwilży, co sprawia, że ich obecność w terenie nadal jest możliwa przez całą zimę.
Niedźwiedzie coraz mniej płochliwe wobec ludzi
Leśnicy zwracają uwagę na rosnący problem spadku naturalnej płochliwości niedźwiedzi wobec człowieka. Zwierzęta coraz częściej pojawiają się w pobliżu siedzib ludzkich, co zwiększa ryzyko sytuacji konfliktowych.
Zjawisko to dotyczy szczególnie osobników, które nauczyły się zdobywać łatwo dostępny pokarm w pobliżu domów, koszy na śmieci oraz miejsc uczęszczanych przez turystów.
Zespół ds. zapobiegania konfliktom z niedźwiedziami
W odpowiedzi na rosnące zagrożenie, w połowie ubiegłego roku w RDLP w Krośnie powołano Zespół Wsparcia Terenowego do spraw zapobiegania i prewencji sytuacji konfliktowych z udziałem niedźwiedzi brunatnych. W jego skład weszli doświadczeni leśnicy i eksperci zajmujący się reagowaniem na takie zdarzenia.
Celem zespołu jest ograniczenie kontaktu niedźwiedzi z ludźmi oraz utrzymanie zwierząt w naturalnym środowisku leśnym.
Okres ciszy w lasach i zmiany w gospodarce leśnej
Eksperci wskazują, że najważniejszym czynnikiem sprzyjającym bezpieczeństwu jest zapewnienie niedźwiedziom spokoju. Jednym z rozważanych rozwiązań jest wprowadzenie okresowego zakazu wstępu do lasów na terenach gawrowania niedźwiedzi, czyli tzw. okresu ciszy.
Dodatkowo analizowana jest możliwość modyfikacji prowadzenia gospodarki leśnej w rejonach, gdzie występują te drapieżniki.
Likwidacja koszy na śmieci przy szlakach
Zespół zarekomendował również usunięcie koszy na śmieci z rejonów wiat turystycznych oraz wejść na szlaki w nadleśnictwach, gdzie bytują niedźwiedzie. Pozostawiane resztki jedzenia stanowią silny magnes dla zwierząt i przyzwyczajają je do obecności człowieka.
Apel do turystów i mieszkańców
Leśnicy apelują do mieszkańców oraz turystów o niezostawianie w lesie śmieci ani resztek pożywienia. Tego typu odpady są nie tylko szkodliwe dla niedźwiedzi, ale także zwiększają ryzyko ich pojawiania się w pobliżu ludzi.
Odpowiedzialne zachowanie w lesie ma kluczowe znaczenie dla bezpieczeństwa zarówno ludzi, jak i dzikich zwierząt.
Niewiele groźnych zdarzeń z udziałem niedźwiedzi
Na terenach zarządzanych przez RDLP w Krośnie liczba niebezpiecznych sytuacji z udziałem niedźwiedzi pozostaje stosunkowo niewielka. Zdarzenia, które miały miejsce, wynikały głównie z przypadkowego zaskoczenia zwierzęcia lub z instynktownej obrony młodych.
Leśnicy podkreślają, że zachowanie ostrożności i przestrzeganie zasad przebywania w lesie znacząco ogranicza ryzyko niebezpiecznych spotkań z niedźwiedziami.
