Polska. Program SAFE
Podczas nadzwyczajnego posiedzenia 13 marca 2026 r. Rada Ministrów przyjęła uchwałę dotyczącą udziału Polski w unijnym programie SAFE (Security Action for Europe). Decyzja rządu ma umożliwić Polsce dostęp do dużych środków finansowych przeznaczonych na rozwój obronności i modernizację sił zbrojnych.
Program SAFE jest jednym z kluczowych elementów europejskiej współpracy w zakresie bezpieczeństwa i obronności. Dzięki decyzji rządu Polska może ubiegać się o znaczące wsparcie finansowe z Unii Europejskiej.
Szacuje się, że wartość środków, które mogą trafić do Polski, wyniesie około 180 mld zł, czyli 43,7 mld euro. Fundusze mają zostać przeznaczone przede wszystkim na modernizację sprzętu wojskowego, rozwój systemów obronnych oraz wsparcie krajowego przemysłu zbrojeniowego.
Środki te mają pomóc w utrzymaniu wysokiego tempa modernizacji armii w obliczu napiętej sytuacji geopolitycznej w Europie.
Uchwała rządu po wecie prezydenta
Decyzja Rady Ministrów jest bezpośrednią reakcją na weto prezydenta wobec ustawy wdrażającej program SAFE w Polsce. Dzień wcześniej prezydent zawetował przepisy, które miały regulować udział kraju w tym mechanizmie finansowym.
Rząd zdecydował się więc na przyjęcie uchwały, która ma umożliwić rozpoczęcie procedur związanych z pozyskaniem środków unijnych oraz kontynuowanie działań na rzecz modernizacji wojska.
Jak miał działać mechanizm finansowania SAFE w Polsce
Pierwotna ustawa zakładała utworzenie specjalnego instrumentu finansowego zarządzanego przez Bank Gospodarstwa Krajowego. Mechanizm ten miał umożliwić rządowi korzystanie z unijnego programu SAFE, który oferuje państwom UE niskooprocentowane pożyczki na szybkie zwiększenie wydatków obronnych.
Zgodnie z założeniami rządu aż 89 proc. środków miało trafić do polskich firm zbrojeniowych. Finansowanie miało wspierać nie tylko modernizację armii, ale także działania innych służb odpowiedzialnych za bezpieczeństwo państwa, w tym Policji, Straży Granicznej oraz SOP.
Weto prezydenta nie blokuje jednak całkowicie możliwości skorzystania z programu SAFE. Według rządu może ono jedynie utrudnić finansowanie części projektów dotyczących służb mundurowych.
Spór polityczny wokół programu SAFE
Weto prezydenta wywołało spór między rządem a Pałacem Prezydenckim. Głównym argumentem strony prezydenckiej były obawy dotyczące kontroli nad wydatkowaniem środków oraz roli Banku Gospodarstwa Krajowego w zarządzaniu funduszami.
Rząd z kolei podkreśla, że bezpieczeństwo państwa wymaga szybkich decyzji i nie może być blokowane przez spory polityczne. Według przedstawicieli rządu uchwała stanowi wystarczającą podstawę do rozpoczęcia działań związanych z udziałem Polski w programie SAFE.
Kontrowersje prawne i możliwy spór w Trybunale Konstytucyjnym
Decyzja Rady Ministrów spotkała się z krytyką części środowisk politycznych. Przedstawiciele obozu prezydenckiego zapowiadają możliwość skierowania sprawy do Trybunału Konstytucyjnego.
Według krytyków uchwała może być próbą obejścia procedury legislacyjnej. Spór prawny może więc jeszcze przez dłuższy czas wpływać na debatę dotyczącą finansowania modernizacji polskiej armii.
Program SAFE ważny dla przyszłości obronności
Mimo politycznych kontrowersji program SAFE jest postrzegany jako jedno z najważniejszych narzędzi wzmacniania bezpieczeństwa w Europie. Dla Polski oznacza on możliwość pozyskania dużych środków na rozwój nowoczesnych technologii wojskowych, zwiększenie potencjału armii oraz wsparcie krajowego przemysłu obronnego.
