Podkarpacie. S19 Rzeszów – Babica. Tunel. TBM
Na budowie drogi ekspresowej S19 Rzeszów Południe – Babica trwa jeden z najbardziej wymagających technicznie procesów – obrót o 180 stopni maszyny TBM, która po zakończeniu drążenia pierwszej nitki tunelu przygotowywana jest do rozpoczęcia prac przy drugiej nitce.
To precyzyjna operacja logistyczno-inżynieryjna realizowana z wykorzystaniem nowoczesnego systemu poduszek powietrznych Air Mover.
fot. GDDKiA
Przygotowanie przestrzeni do obrotu TBM
Cały proces obrotu TBM podzielono na kilka etapów. Najpierw przygotowano miejsce operacyjne, następnie maszynę rozdzielono na kluczowe moduły, a na końcu przetransportowano zaplecze techniczne TBM, czyli bramownice Gantry.
Na placu budowy powstały betonowe płyty, kołyska odbiorcza i kołyski parkingowe, które zapewniają stabilne i bezpieczne stanowiska dla poszczególnych elementów TBM. Wyznaczono także trasę przejazdu dla systemu Air Mover, aby umożliwić sprawne i kontrolowane manewry ciężkich komponentów.
fot. GDDKiA
Rozdzielenie TBM na moduły
Maszyna TBM została podzielona na pięć kluczowych modułów:
-
Tarcza drążąca – obejmująca głowicę skrawającą oraz przednią i tylną część tarczy.
-
Gantry 1, 2, 3 i 4 – bramownice zaplecza technicznego zawierające systemy elektryczne, hydrauliczne i transportowe.
Każdy z modułów jest przemieszczany indywidualnie, co pozwala na precyzyjne ustawienie wszystkich elementów przed rozpoczęciem kolejnych prac tunelowych.
Obrót tarczy TBM z użyciem Air Mover
Najbardziej spektakularnym etapem jest obrót tarczy TBM. Element umieszczany jest na Air Mover, który dzięki poduszkom pneumatycznym unosi go nad powierzchnię, redukując tarcie do minimum.
Powietrze wydmuchiwane z poduszek tworzy cienką warstwę, po której Air Mover przesuwa elementy o masie tysięcy ton przy minimalnej sile uciągu. Operator kontroluje cztery strefy ciśnienia, dbając o wyważenie tarczy podczas ruchu. Po obrocie tarcza zostaje ostrożnie opuszczona na przygotowane wcześniej podpory w nowej lokalizacji.
fot. GDDKiA
Przemieszczenie bramownic TBM
Po zakończeniu obrotu tarczy Air Mover przebudowywany jest tak, aby przetransportować kolejne moduły – bramownice Gantry. Stopniowo trafiają one do kołyski startowej, gdzie są poziomowane, ustawiane i przygotowywane do ponownego połączenia z tarczą TBM.
Całość przebiega pod stałym nadzorem technicznym, z uwzględnieniem kontroli szczelności układu powietrza i systemów bezpieczeństwa.
Air Mover – system przenoszenia tysięcy ton
Serce operacji stanowi Air Mover 2500, składający się z dziesięciu stalowych półkołysek w pięciu sekcjach. Urządzenie wykorzystuje 80 poduszek pneumatycznych o nośności 400 kN każda, co pozwala na przenoszenie tarczy TBM o masie do 2700 ton i Gantry 1 o masie 605 ton.
System wyposażony jest w kolektory powietrza, zapewniające wydajność niezbędną do precyzyjnego transportu ciężkich elementów. To pierwsze zastosowanie tej technologii na taką skalę w regionie, umożliwiające niemal „lewitację” setek ton maszyn.
Co dalej po obrocie TBM?
Po przetransportowaniu wszystkich modułów do miejsc parkingowych, planowanym do końca lutego, rozpocznie się szczegółowy przegląd maszyny:
-
łożyska głównego,
-
przenośnika ślimakowego,
-
głowicy skrawającej i osłony tylnej.
Następnie tarcza TBM oraz zaplecze zostaną ustawione w kołysce startowej na portalu północnym, a maszyna przygotowana będzie do rozpoczęcia drążenia drugiej nitki tunelu dla jezdni prawej.
