ZUS. Przeliczenie emerytury
Ponowne przeliczenie emerytury jest możliwe, jeśli emeryt posiada nowe dokumenty lub informacje, które mogą mieć wpływ na wysokość świadczenia. Dotyczy to w szczególności sytuacji, gdy pojawią się dowody potwierdzające dodatkowy staż pracy, wyższe zarobki lub okresy składkowe nieuwzględnione wcześniej przy ustalaniu emerytury.
W jakich sytuacjach ZUS przelicza świadczenie?
Zakład Ubezpieczeń Społecznych może ponownie ustalić wysokość emerytury, gdy:
-
przy składaniu wniosku o świadczenie nie były dostępne wszystkie dokumenty potwierdzające okresy ubezpieczenia,
-
obecnie można udokumentować zarobki sprzed przejścia na emeryturę,
-
po przyznaniu świadczenia emeryt pracował i opłacał składki na ubezpieczenia społeczne.
Jeśli nie ma nowych dowodów mających wpływ na wysokość świadczenia, składanie wniosku może nie przynieść zmiany decyzji.
Dokumenty potrzebne do przeliczenia emerytury
Aby ZUS mógł ponownie ustalić wysokość świadczenia, należy przedstawić odpowiednie dokumenty potwierdzające zatrudnienie oraz wynagrodzenie, szczególnie za okresy sprzed 1999 roku.
Podstawowe dokumenty
Do najczęściej wymaganych należą:
-
świadectwa pracy,
-
zaświadczenia o zatrudnieniu i wynagrodzeniu,
-
dokumenty potwierdzające okresy składkowe i nieskładkowe.
W przypadku dużych zakładów pracy, które zatrudniały powyżej 20 osób, dokumenty płacowe są szczególnie istotne, ponieważ składki były rozliczane zbiorczo.
Dowody uzupełniające i dokumenty szczątkowe
Jeżeli podstawowe dokumenty nie są dostępne, można przedłożyć tzw. dowody szczątkowe. Mogą to być między innymi:
-
legitymacja ubezpieczeniowa z wpisami o zatrudnieniu i wynagrodzeniu,
-
umowy o pracę i angaże,
-
listy płac z archiwów,
-
dokumenty z jednostek przechowujących akta zlikwidowanych zakładów pracy,
-
książeczka wojskowa lub zaświadczenie z właściwej instytucji wojskowej,
-
wpisy w dokumentach osobistych,
-
legitymacje związkowe,
-
zeznania świadków, najlepiej byłych współpracowników.
ZUS analizuje każdy przypadek indywidualnie.
Okresy pobierania świadczeń i inne sytuacje
Niektóre okresy również mogą mieć wpływ na wysokość emerytury, jeśli zostaną odpowiednio udokumentowane. Dotyczy to m.in.:
-
okresu pobierania zasiłku dla bezrobotnych – potwierdzenie z urzędu pracy,
-
okresu pobierania zasiłku z pomocy społecznej, od którego były opłacane składki – zaświadczenie z ośrodka pomocy społecznej,
-
okresu opieki nad dzieckiem – odpis aktu urodzenia oraz oświadczenie o sprawowaniu opieki,
-
okresu studiów przed 1999 rokiem – zaświadczenie z uczelni, dyplom lub indeks zawierający wymagany wymiar studiów.
Kapitał początkowy a dokumenty sprzed 1999 roku
Od 1999 roku składki są zapisywane na indywidualnych kontach ubezpieczonych. Wcześniej ZUS nie prowadził takich kont, dlatego osoby pracujące przed tym okresem często muszą dostarczyć dokumenty potwierdzające zatrudnienie i wysokość wynagrodzenia w celu ustalenia kapitału początkowego.
W przypadku zatrudnienia w małych firmach (do 20 pracowników) ZUS może samodzielnie potwierdzić okres ubezpieczenia, jeśli we wniosku podane zostaną niezbędne dane pracodawcy, w tym nazwa, adres oraz numer konta płatnika składek.
Osoby prowadzące działalność gospodarczą
Osoby, które prowadziły działalność gospodarczą lub współpracowały przy jej prowadzeniu przed 1999 rokiem, powinny wskazać w odpowiednich formularzach m.in.:
-
okres prowadzenia działalności,
-
adres miejsca jej wykonywania,
-
numer konta płatnika składek,
-
właściwy oddział ZUS, do którego opłacane były składki.
Podsumowanie
Ponowne przeliczenie emerytury jest możliwe, jeśli pojawią się nowe dokumenty potwierdzające staż pracy lub wysokość zarobków. Kluczowe znaczenie mają dowody dotyczące okresów sprzed 1999 roku oraz dokumenty potwierdzające dodatkowe składki opłacone po przyznaniu świadczenia. Warto przed złożeniem wniosku sprawdzić, czy posiadane dokumenty rzeczywiście mogą wpłynąć na wysokość emerytury.
