Umorzenie długów w ZUS. Kto skorzysta z nowych przepisów?
Od 1 maja 2027 roku ZUS z mocy prawa umorzy zaległości składkowe powstałe przed 1 stycznia 1999 roku. Zmiany obejmą kilka tysięcy podmiotów w całej Polsce, w tym 115 na Podkarpaciu. Nie będzie konieczne składanie żadnego wniosku.
Umorzenie starych długów może jednak mieć wpływ na wysokość przyszłej emerytury i prawo do niektórych świadczeń.
ZUS umorzy zaległe składki sprzed 1999 roku
Nowe przepisy przewidują automatyczne umorzenie należności wobec Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, które powstały przed 1 stycznia 1999 roku.
Zmiany obejmą zaległe składki na:
ubezpieczenia społeczne,
Fundusz Pracy,
Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych.
Umorzenie dotyczyć będzie również odsetek za zwłokę, dodatkowych opłat, opłat prolongacyjnych oraz kosztów upomnienia i egzekucji.
ZUS przeprowadzi całą procedurę automatycznie. Osoby i podmioty objęte przepisami nie będą musiały składać wniosków ani podejmować dodatkowych działań.
W skali kraju umorzenie obejmie kilka tysięcy podmiotów. Na Podkarpaciu przepisy będą dotyczyć 115 podmiotów.
Umorzenie składek może obniżyć przyszłą emeryturę
Automatyczne umorzenie zadłużenia ma jednak istotne konsekwencje dla przyszłych świadczeń. Dotyczy to osób, których zaległości powstały z tytułu składek na własne ubezpieczenia społeczne lub na ubezpieczenia osoby współpracującej.
Okres objęty umorzeniem nie zostanie uwzględniony przez ZUS przy ustalaniu kapitału początkowego. Nie będzie również zaliczany do okresów składkowych przy ustalaniu prawa do emerytury, renty oraz innych świadczeń, których przyznanie zależy od okresów składkowych i nieskładkowych.
Umorzone składki nie zwiększą także podstawy obliczenia przyszłej emerytury.
Jest jednak wyjątek dotyczący stażu pracy. Okres, za który umorzone zostaną zaległości z tytułu składek na własne ubezpieczenia społeczne, będzie wliczany do stażu pracy w rozumieniu Kodeksu pracy.
Można zrezygnować z umorzenia długu. Jest 30 dni
Osoby, których zadłużenie dotyczy własnych składek sprzed 1999 roku, a także osoby z nimi współpracujące, będą mogły zrezygnować z umorzenia należności.
ZUS poinformuje uprawnionych o takiej możliwości. Zawiadomienie zostanie przekazane na profil na portalu eZUS. Osoby, które nie mają tam konta, otrzymają pismo na ostatni zgłoszony adres do korespondencji.
Od momentu otrzymania zawiadomienia będzie 30 dni na złożenie oświadczenia o odstąpieniu od umorzenia.
Jeżeli w tym terminie oświadczenie nie zostanie złożone, ZUS automatycznie umorzy zadłużenie.
Decyzję należy dokładnie przemyśleć. Termin 30 dni nie podlega przywróceniu. Oświadczenie musi obejmować wszystkie należności, również te dotyczące na przykład pracowników. Nie będzie można go później odwołać ani zmienić.
Co stanie się z egzekucją zaległych składek?
1 maja 2027 roku z mocy prawa zakończą się postępowania egzekucyjne dotyczące należności objętych umorzeniem.
ZUS poinformuje o umorzonych długach właściwego naczelnika urzędu skarbowego lub komornika sądowego, jeżeli to te organy prowadzą egzekucję zaległych składek.
Inaczej będzie w przypadku osób, które zdecydują się zrezygnować z umorzenia. W takiej sytuacji postępowanie egzekucyjne nie zostanie zakończone.
Co z hipotekami i zastawami zabezpieczającymi zadłużenie?
Umorzenie obejmie również należności zabezpieczone na nieruchomościach i ruchomościach.
Jeżeli zaległości zostały zabezpieczone hipoteką, ZUS przekaże właścicielowi nieruchomości dokument umożliwiający złożenie wniosku do sądu wieczystoksięgowego o wykreślenie hipoteki z księgi wieczystej.
W przypadku zastawu na ruchomości formalności związane z jego wykreśleniem przeprowadzi ZUS. Zakład wystąpi w tej sprawie do właściwego naczelnika urzędu skarbowego.
Umorzenie długu oznacza koniec spłaty w ratach
Zmiany obejmą również osoby, które wcześniej zawarły z ZUS umowę o rozłożeniu zaległości na raty.
Umorzenie należności powstałych przed 1 stycznia 1999 roku spowoduje wygaśnięcie umowy dotyczącej ich ratalnej spłaty.
Od 1 maja 2027 roku osoby objęte umorzeniem nie będą już musiały regulować rat przypadających na te należności.
ZUS wyśle informację o umorzeniu po 1 maja 2027 roku
Osoby i podmioty objęte nowymi przepisami otrzymają pisemną informację o umorzeniu zadłużenia.
ZUS przekaże ją za pośrednictwem portalu eZUS lub wyśle na ostatni zgłoszony adres do korespondencji. Informacje zostaną wysłane już po dokonaniu umorzenia, czyli po 1 maja 2027 roku.
Podstawą zmian jest ustawa z 18 września 2026 roku o umorzeniu należności dochodzonych przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych powstałych przed 1 stycznia 1999 roku (Dz. U. z 2026 r. poz. 1476).















